Uydu Yayıncılığının Kısa Tarihi
8/6/20081945
Bilim kurgu yazari Arthur C. Clarke jeosenkron yorungeye (ekvatorun 36
000 km yukarisina) konulacak uc uydu ile bir global haberlesme sistemi
kurulmasi olanaklarinin ana hatlarini acikladigi makalesini yazar.
Makaleye gore bu uc uydu birbirinden esit uzaklikta olacaktir.
1962
Tel star 1 uydusu yardimiyla Fransa'dan ABD'ye ilk TV yayini aktarilir.
Kongre Haberlesme Uydulari kanununu onaylar ve COM SAT teskil edilir.
1972
ABD hukumetinin "Acik Gokyuzu" politikasini benimsemesi sonucu ozel sektor uydu yatirimlarina baslar.
1973
Kanada kuzey Amerika'da bulunan ilk sabit uydu Anik1' i calistirmaya baslar.
1974
Western Union ilk sabit amerikan uydusu Westar 1'i atar. Onu hemen Westar II izleyecektir.
1975
HBO Satcom1 uzerindeki ilk uydu yayin sistemine baslar. Yayin kablo sirketlerine aktarilir.
1976
Taylor Howard kendi ev yapimi canagiyla C-bandi uydu yayinlarini izleyen ilk kisi olur.
Federal Haberlesme Komisyonu terminallerde belirli minimum performans
duzeylerini tutturmalari kaydiyla 4,5m canaklarin da kullanilabilmesini
onaylar. (daha onceki standart 9m idi)
HBO uydu yardimiyla "Thrilla from Manila" agir siklet boks macini
yayinlar. Ted Turner Amerikanin ilk super istasyonunu kurmak icin
kollari sivar.
Christian Broadcasting Networks (Daha sonra The Family Channel oldu) ilk uydudan aktarilan temel yayin hizmetini baslatir.
1978
Taylor Howard "Dusuk maliyetli bir uydu tv sistemi" isimli el kitabini
yayinlar. Dogrudan eve (DTH) uydu yayinciligi tum dunyadaki amator
radyocularin da devreye girmesiyle hiz kazanir.
1979
FCC uluslararasi haberlesme amaclariyla kullanilacak olanlar disindaki canak kullanim izinlerini istege bagli hale getirir.
Neiman Marcus "his-and-hers" Noel katalogunun kapagina Scientific
Atlanta yapimi ev uydu TV cihazlarini da koyar. Iki canakli sistemin
fiyati $36.000
1980
National Microtech fiyati $10.000 altindaki ilk ev uydu sistemini piyasaya surer.
Satellite Television Corp. ilk defa BSS bandinda bir DBS sistemi kurmak
ve isletmek icin FCC ye basvurur. Daha sonraki yedi ayda 13 DBS
basvurusu daha olur.
Stanley S. Hubbard ilk DBS lisansini alir ve daha sonra U.S. Satellite Broadcasting'I baslatir.
1983
Hughes Communications tarafindan kablo TV dagitimina tahsis edilen ilk uydu Galaxy I firlatilir.
1984
Baskan Reagan kablo haberlesmeleri yasasini imzalar. Yasa Md .705 de
sifresiz uydu televizyon yayinlarinin ozel amaclarla alinmasini serbest
birakmaktadir.
1985
HBO sifreli Cinemax ve HBO yayinlarinin ev uydu tv izleyicilerine yerel
kablo sirketleri kanaliyla pazarlanmasi girisimini baslatir. sifreli tv
yayinlarinin adil ve makul ucretlerle yapilmasini guvence altina alma
konusunda yasa onerisi hazirlanir.
C-Bandi sistem sevkiyatlari endustrinin rekoru olan 735.000 rakamini bulur.
1986
HBO film yayinlarini tamgun sifreleyen ilk kanal olur. Endustri,
basindaki olumsuz yayinlar ve kablocularin canak karsiti kampanyasindan
olumsuz etkilenir. canak sevkiyatlari 235.000 adede duser ve perakende
uyducularin %50 si isini tasfiye eder.
Prime Time 24 ve Net link uzak sebekeleri pazarlamaya baslar.
SPACE ve DBSA uyducular birlikleri birleserek SBCA yi teskil ederler.
1987
sebeke yayinlarinin paketlenmesi, tuketici erisimi ve canak sahibinin haklari gibi cesitli konularda yasalar yapilir.
Turkiye'de ilk uydu yayinlar izlenmeye baslanir. Bu yayinlarin
izlenmesi icin gerekli techizatin ithali, imali ve sistem kurulmasi TGM
onayina baglanir. TGM kurulan her alici icin izlenen kanal sayisina
gore yillik ruhsat harci almaktadir.
1988
ABD de Korsancilik alir yurur. General Instrument VideoCipher II Plus
projesini aciklar. SBCA(uyducular konfederasyonu) sinyal hirsizligiyla
mucadele etmek uzere Anti-Korsan Gorev Gucu'nu kurar.
Baskan Reagan "evden uydu yayini izleme" yasasini onaylar. Bu yasaya
gore TV yayinlarinin telif hakki vardir ve uydu sinyal hirsizliginin
cezalari arttirilmistir.
Turkiye'de polyester canak ureticilerinin sayisi artmistir. En kucuk 2m
capindaki prime-focus (parabol) canaklarla Alman Tele-5, 3-Sat, RTL
gibi 5 kanal izlenebilmektedir.
1989
ABD de korsanlik salgin halini alir. Telif hakki sahipleri bu durumda urunlerini pazardan cekmekle tehdit ederler.
Turksat uydulari proje safhasindadir. Turkiye'de ilk ozel radyolar ve ozel televizyon icin calismalar baslar.
1990
Hughes Communications, NBC, News Corp. ve Cablevision Systems guclu bir
DBS yayini olan Sky Cable projesini acikladilar. Ortaklikta problemler
cikti, is sonunda Hughes in elinde kaldi projenin ismi de Direc TV oldu.
General Instrument in VCII VideoCipher uydu dekoder cihazi problemleri nedeniyle VCII-Plus sekline donustu.
Buyuk zararlar yasayan iki rakip BSB ve News Corp ingiliz Sky Broadcasting i olusturacak Sky Tv birlesmesini desteklediler.
1991
Prime Star sinirli sayida analog yayin sunan ilk orta guclu Ku bandi yayinina basladi.
Daha sonra U.S. Satellite Broadcasting adini alacak olan, Hubbard
Broadcasting, Hughes Communications firmasinin ilk DBS uydusunun bes
transponderini satin aldi.
1992
Kongre Baskan Bush 'un Kablo yayin yasasi vetosunu reddedip uydudan
aktarilan kablo yayinciligina alternatif DBS isleticileri gibi
multikanal video servis saglayicilarini yasallastirir.
General Instrument ilk olarak uydudan digital HDTV yayini yapar.
ABD de Milli Kirsal Haberlesme Kooperatifi Hughes ile anlasarak tum Amerika kirsalinda mustakil yayin hakkini alir.
1993
Amerikanin ilk yuksek guclu DBS uydusu DBS-1 bir Ariane roketiyle
Fransiz Guyana'sindan atilir. Uydu DirecTV ve U.S. Satellite
Broadcasting yayinlarini tasiyacaktir.
VCII akiminin durup VCII-Plus donusumunun yapilmasiyla C-bandi yayinlari satisinda patlama yasanir.
1994
DirecTV, U.S. Satellite Broadcasting ve Thomson Consumer Electronics
ilk DSS sistem satislarini yaparlar. Yil sonuna kadar , DirecTV nin
320,000 abonesi olur. DirecTV Cape Canaveral dan 101-derece konumundaki
DBS-2 uydusunu da atar.
Prime Star orta gucteki bir Ku-Band uydusunu kullanarak ulke capinda
yayinciliga baslar. sirketin 1994 de 250,000 kadar abonesi olur.
ABD de C-Band sevkiyatlari tarihi rekorlarini kirmaya baslar. Sadece agustos ayi 85,000 ve yilin toplami 646,000 olur.
1995
Tee-Comm'in AlphaStar DBS yayina baslayacagini ilan eder..
DirecTV, USSB ve Prime Star 1995 yilinda reklam icin yaklasik $170 milyon harcayacaklarini ilan ederler.
DirecTV 101 derecedeki yorungesine DBS-3 uydusunu atar.
FCC Advanced Communications firmasinin 110-derecedeki yorunge tahsisini
DBS sistemi kurulmasi icin gerekli yatirimi zamaninda yapamadigi
gerekcesiyle iptal eder. Bu Prime Star in yuksek guce gecme gayretini
de tereddutte birakir. Bu sefer FCC 110 derecedeki DBS kanallarini acik
arttirmaya cikarmayi oylar.
EchoStar DISH hisselerinden 4 milyon adedi $17 dan arz edilir ve bu
sekilde $63 milyon toplanir. Yil sonuna kadar EchoStar 119-derece
yorungesindeki yerine ilk uydusunu atar.
ABD de C-Bandi 2.3 milyon abone ile zirveye ulasir.
1996
Bir FCC acik arttirmasi sirasinda MCI , EchoStar ve Tempo/TCI Satellite
firmalarini gecerek 110 derece yorungesindeki 28 DBS frekansini alir.
sirket bu spektrum icin $682.5 milyon odeyecektir. MCI ve ortagi News
Corp. yeni bir yuksek guclu DBS devi Amerikan Sky Broadcasting un
dogusunu aciklarlar. Ayni acik arttirmada, EchoStar da basarili bir
sekilde 148 derece yorungesini $52.6 milyona alir.
U.S. Satellite Broadcasting IPO yu kurar. Wall Street buna heyecanla
karsilik verir. $27 den piyasaya cikan USSB hisseleri ilk gunun sonunu
yuzde 29 artarak tamamlar.
EchoStar 4 Martta DISH Network u kurar. Yil sonuna kadar , DISH 350,000
abone edinir. sirket ayrica Cheyenne, Wyo., da bir uplink istasyonu
kurar ve 119 derecedeki ikinci uydusunu atar.
DISH Network DBS de fiyat savaslarini baslatir. Yeni abonelerine verdigi cihaz fiyatlarini $199 dolara kadar dusurur.
AlphaStar, Kanadali cihaz imalatci firmasi Tee-Comm Electronics in destegiyle orta gucte DBS yayinciligina girisir.
DirecTV 2 milyon abone sinirini gecer.
1996 Telekomunikasyon yasasi yururluge girerek sektorun tabi oldugu
yasalarda deregulasyona gidilir ve bazi sinirlamalar kaldirilir.
Turkiye'de ilk Dijital uydu alicilari kullanilmaya baslar. Yaklasik
$2000 maliyetteki alicilar ozellikle ozel İtalyan kanallarinin
izlenmesi icin kullanilmaktadir. Hotbird uydusundan 8 kadar dijital
(MPEG-2) FTA kanal alinabilmektedir.
1997
DirecTV 3 milyon abone sinirini da gecer. EchoStar'in DISH Network u ise 1 milyon sinirina varir.
TCI Satellite 119 derecedeki yorungesine TEMPO-1 uydusunu yerlestirir.
sirket tam faal oldugunu soylemektedir ama bu uydunun bazi problemleri
vardir ve yorungede bulundugu 2.5 yil boyunca TSAT veya Prime Star
tarafindan hic kullanilmaz.
EchoStar 61.5 dereceye Echostar-3 u yerlestirir.
EchoStar ve ASkyB ,News Corp.ve MCI ortakliklari DBS yatirimlarini
birlestirmeye karar verirler. Ancak kisa sure sonra News Corp.
PrimeStar ile gorusmeye basladiginda iliski bozulur. Her iki taraf da
birbirine milyar dolarlik davalar acarlar.
Prime Star ASkyB i DTH isine $1.1 milyar dolarlik bir alisverisle dahil eder.
ABD AlphaStar ve Tee-Comm Electronics ortakligi iflas eder.Agustos ayinda yayinlar 55,000 abonesiyle karanliga gomulur.
Turkiye den BBC ve RAI dekoder abonelikleriyle , Nordic D2Mac yayinlari
ise korsan olarak izlenmektedir. Yerli tek sifreli (analog nagravision)
kanal Cine-5 futbol maclari gosterimi tekel hakkini alir ve korsan
dagitimlara karsi davalar acar.
1998
Turkiye'de ORBIT DBS abonelikleriyle Amerikan ve Ingiliz kanallari
izlenmeye baslanmistir. Turkiye'den izlenebilen digital FTA yayinlarin
sayisi 50 ye ulasmistir. Bunlardan bazilari Turksat 1C ve 1B den
yapilan dijital Turk ozel yayinlaridir.
ABD de DirecTV 4 milyon abone sinirini da gecer.
Kablo devi Tele-Communications Inc. multimilyar dolarlik bir alisveris sonucu AT&T nin eline gecer.
Adalet bakanligi Prime Star/ASkyB ortakligina karsi cikar.
EchoStar 148 derece yorungesine 4 uncu uydusunu da atar.
EchoStar ASkyB hiselerini News Corp. ve MCI/WorldCom dan satin almaya
karar verir. Anlasma sirkete 119 ve 110 derecedeki iki tam -CONUS
yorungesinde kontrol edici yetkiyi saglar.
DirecTV ve USSB tarafindan kullanilan DSS markasi yok olur. DirecTV
$1.3 milyarlik bir anlasma sonucu USSB yi alir. DirecTV ayrica 101
derece pozisyonuna yeni bir uydu atma ve DBS-1 i 110 dereceden USSB
dolayisiyla edindigi yorungeye aktarma kararini aciklar.
ABD de DTH 10 milyon abone sinirini gecer.
BSkyB SkyDigital isine girisir.
1999
DirecTV iki kisimli $1.83 milyar eden bir anlasmayla Prime Star i
almaya karar verir. Teklifin icinde 119 derecedeki TEMPO uydusu ve
aboneleri de vardir. Anlasmanin birinci kismi ilkbaharda DirecTV' nin
USSB yi satin almasiyla tamamlanir. Anlasma sonunda DirecTV 7.4 milyon
abone sahibi olmaktadir.
EchoStar'in DISH Network u 2 milyon aboneyi gecer. FCC EchoStar'in
ASkyB , News Corp. ve MCI/WorldCom ile olan anlasmasini onaylar.
NRTC'nin DirecTV isi 1 milyon aboneyi gecer. NRTC/DirecTV isbirligiyle Pegasus Communications 500,000 abone edinir.
ABD de Her uc multikanal abonesinden ikisi DBS yayinini tercih etmektedir.
Turkiye'deki DBS girisimcileri altyapi calismalarini tamamlayip RTuK
onayini almislardir. ve uydunun yerden uzakligi 36 000 km dir.
Etiketler >> uydu | uydu nasıl kurulmuştur | uydu tarihi
0 yorum yazılmıştır